مراقبت های پس از زایمان

به گزارش وبلاگ بهسا، مراقبت های ضروری و اولیه برای مادر، شامل مراقبت های نوک پستان، رابطه زناشویی بعد از زایمان، تغذیه، یبوست، دردهای پس از زایمان، ورزش برای برگشت عضلات به حالت اولیه و تنظیم خانواده است.

مراقبت های پس از زایمان

مراقبت های پس از زایمان

نویسنده: پریسا اصولی

توصیه های دکتر آزیتا صفارزاده متخصص زنان و زایمان به تازه مادران

مراقبت های پس از زایمان طی 3 مرحله انجام می گردد که مرحله اول در روزهای اول تا سوم، مرحله دوم در روزهای دهم تا پانزدهم و مرحله سوم در روزهای چهل و دوم تا شصتم پس از زایمان است.

البته برای مادری که در بیمارستان زایمان می نماید، مراقبت پس از زایمان در بیمارستان را می توان مراقبت مرحله اول پس از زایمان محسوب کرد اما بقیه مراقبت ها باید از بدو ورود به خانه انجام گردد تا دوران پس از زایمان بدون بروز هیچ مسئله ای طی گردد. در تبادل نظر با دکتر آزیتا صفارزاده، جراح و متخصص بیماری های زنان و زایمان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، درباره همین مراقبت ها به تبادل نظر نشسته ایم.

خانم دکتر! مراقبت های ضروری پس از زایمان شامل چه مراقبت هایی است؟

مراقبت های ضروری و اولیه برای مادر، شامل مراقبت های نوک پستان، رابطه زناشویی بعد از زایمان، تغذیه، یبوست، دردهای پس از زایمان، ورزش برای برگشت عضلات به حالت اولیه و تنظیم خانواده است.

درباره تغذیه بعد از زایمان شرح مختصری می دهید؟

بله؛ رژیم غذایی مادران شیرده بعد از زایمان در مقایسه با زمان بارداری باید کالری و پروتئین بیشتری داشته باشد زیرا باید پروتئین، کلسیم و سایر موادی که مادر در اثر شیردهی از دست می دهد، تامین گردد. برای جلوگیری از کم خونی و کمبود ویتامین ها هم مصرف روزانه یک عدد قرص آهن و یک عدد قرص مولتی ویتامین تا 3ماه پس از زایمان برای مادر لازم است. در عین حال بهتر است در زمان شیردهی از مصرف غذاهای نفاخ و حساسیت زا مانند گوجه فرنگی، پیاز، کلم، شکلات و ادویه خودداری گردد.

مسائل گوارشی هم در این دوران بروز می نماید؟

اغلب خانم ها در روزهای اول بعد از زایمان دچار یبوست می شوند که به محض شروع فعالیت بدنی روزانه این حالت از بین می رود. نباید فراموش کرد که رژیم غذایی مناسب و مصرف مواد غذایی دارای فیبر مانند سبزیجات و میوه به رفع یبوست یاری می نماید.

یکی از مهم ترین مسائل خانم ها در دوران بارداری، تورم اندام هاست. چرا گاهی اوقات این تورم بعد از زایمان از بین نمی رود؟

خونی که به جفت می رسد و و مسوول تغذیه جنین است، تقریبا 2 لیتر حجم دارد که موجب ادم یا تورم اندام ها در دوران بارداری می گردد. به طور کلی حدود 500 سی سی تا یک لیتر این خون بسته به نوع زایمان (در زایمان با روش سزارین خون بیشتری دفع می گردد) از بدن مادر خارج می گردد اما نزدیک به یک لیتر آن در بدن باقی می ماند و طی 10 تا 15 روز بعد از زایمان به وسیله خون ریزی و لکه بینی از بدن خارج می گردد و کم کم تورم هم کاهش می یابد و جای هیچ گونه نگرانی نیست. اما اگر این تورم ها بیشتر از زمان گفته شده طول کشید، ما هم زمان فشار خون مادر و میزان پروتئین ادرار او را میزان گیری می کنیم تا مطمئن شویم تورم اندام ها و افزایش فشار خون و پروتئین دفع شده در ادرار نشانه ای از مسمومیت حاملگی (پره اکلامپسی و اکلامپسی ) نباشد.

بروز این مسمومیت ها خطرناک است؟

در پره اکلامپسی خفیف معمولا افزایش قابل ملاحظه فشار خون هرچند در محدوده طبیعی ، پف کردن صورت ، دست ها و پاها و وجود پروتئین در ادرار را شاهدیم اما پره اکلامپسی شدید با افزایش مداوم فشار خون ، تورم و پف کردگی مداوم ، تاری دید، سردرد و درد شکم بروز می نماید. از طرفی در کلامپسی علاوه بر بدتر شدن علایم گفته شده، تشنج و اغما رخ می دهد که بسیار خطرناک است. بنابراین به خانم ها توصیه می گردد تورم اندام ها را در دوران پس از زایمان جدی بگیرند و اگر تا دو هفته بعد زایمان از بین نرفت، حتما به پزشک معالج خود مراجعه نمایند.

شیر دادن به نوزاد چگونه باید باشد؟ به هر حال، این یکی از اولین دغدغه های پس از زایمان است.

تغذیه نوزاد با شیر مادر بسیار با اهمیت است زیرا شیر مادر علاوه بر مزایای زیادی که دارد، احتیاجات تغذیه ای نوزاد را در 4 تا 6 ماه اول زندگی رفع می نماید. مادر شیرده باید نوک پستان ها را کاملا تمیز نگه دارد و بدون استفاده از مواد شیمیایی و آرایشی و فقط با چند قطره از شیر خود، همواره آن را چرب و از زخم شدن آن جلوگیری کند. البته باید تاکید کنم که با وجود بروز درد بعد از زایمان هم نباید شیر دادن به نوزاد را قطع کرد یا کاهش داد زیرا بسیاری از مادران به دلیل بروز این دردها به صورت یاریی از شیر خشک استفاده می نمایند و ذایقه نوزاد را تغییر می دهند و جالب اینکه این سوال برای شان پیش می آید که چرا نوزادم دیگر شیر من را نمی خورد!

شاید به دلیل اینکه برخی ها با شیردهی احساس درد می نمایند.

این درد به دلیل انقباض رحم برای خروج لخته های خون به جامانده است. گاهی در روزهای اول پس از زایمان، دردهایی شبیه به درد قاعدگی وجود دارد که به پس درد موسوم است. این درد با شیردهی بیشتر می گردد که دلیل آن وجود هورمونی است که در شیردهی ترشح شده و باعث انقباض رحم می گردد. این دردها خیلی زود رفع می گردد و مانعی برای شیر ندادن به نوزاد نیست اما اگر شدید، مداوم و همراه با تب یا خو ن ریزی باشد، باید فورا به پزشک مراجعه گردد.

از مهم ترین مسائل بارداری، افزایش وزن شدید طی این دوران است. مادران جوان برای رهایی از این اضافه وزن باید چه اقداماتی انجام دهند؟

متاسفانه بسیاری از خانم به ویژه خانم های ایرانی در دوران بارداری به دلیل تغذیه نامناسب و عدم تحرک کافی دچار اضافه وزن غیر طبیعی می شوند و هنگام زایمان به اسم نمونه از 20 کیلو اضافه وزن فقط 6 کیلوی آن را از دست می دهند و یک اندام نامناسب و بدتر از آن یک شکم عظیم و شل و آویزان برایشان باقی می ماند. مهم ترین توصیه ما این است که خانم ها بر اساس صلاحدید پزشک شان (زایمان طبیعی و سزارین با هم فرق دارد) بعد از زایمان و در تمام روز از شکم بند استفاده نمایند و تنها زمان خواب، آن را از شکم باز نمایند. البته شیر دادن به نوزاد (عدم استفاده از شیر خشک حتی به ندرت) هم تا حد زیادی در کاهش وزن مادر موثر است.

بستن شکم بند تا چه زمانی باید ادامه پیدا کند؟

تا زمانی که وزن شان فقط 3 کیلوگرم بیشتر از زمان قبل از بارداری شان باشد اما اگر در بستن شکم بند تنبلی نمایند (به ویژه افرادی که سزارین شده اند) قطعا شکم شان عظیم و شل و آویزان باقی خواهد ماند. در عین حال برای برگشت سریع تر ماهیچه های شکم و سایر قسمت ها به حالت اولیه، انجام حرکات ویژه ورزشی با نظر پزشک ورزشی 6 تا 8 هفته بعد از زایمان طبیعی و 3 تا 4 ماه بعد از سزارین، توصیه می گردد.

و سوال آخر اینکه برای تنظیم خانواده بعد از زایمان چه باید کرد؟

زمان شروع استفاده از روش جلوگیری از بارداری برای مادران شیرده و غیرشیرده، فرق دارد. مادرانی که فقط با شیر خود، نوزادشان را تغذیه می نمایند، 40 روز پس از زایمان (چون تا 40 روز احتمال بارداری کمتر است) و مادرانی که اصلا شیر خود را به نوزاد نمی دهند یا از شیر یاریی استفاده می نمایند، 20 روز پس از زایمان می توانند استفاده از روش پیشگیری را شروع نمایند.

علل و راهکار شقاق سینه

دکتر اعظم السادات موسوی/متخصص بیماری های زنان

شقاق یا ترک خوردن پوست نوک پستان ها معمولا در شیردهی اول رخ می دهد و شایع ترین دلیل آن به طور عمده نازک بون پوست سر پستان است.

این مشکل در اثر مکیدن مکرر نوزاد به خصوص در روزهای ابتدایی پس از زایمان که مادر شیر خوبی ندارد، ایجاد می گردد. بنابراین بهتر است مادر قبل از شیردهی، نوک پستان را با شیر خودش چرب و مرطوب نگه دارد تا از ترک خوردن آن جلوگیری گردد اما اگر شقاق ایجاد شد، این کار به تنهایی کافی نیست و مادر باید از پمادهای ترمیم نماینده پوست استفاده کند.

دلیل دوم ایجاد شقاق نوک پستان ها که مدتی پس از تولد و شیرخوارگی ایجاد می گردد، وجود قارچ و به اصطلاح برفک در دهان نوزاد است که باعث کاندیدیازیس پوست شده و در پوست شقاق ایجاد می نماید.

برای درمان این نوع شقاق بهتر است از کِرِم های مرطوب نماینده استفاده و قارچ دهان نوزاد هم درمان گردد. استفاده از آب و صابون و مواد ضدعفونی نماینده برای درمان و پیشگیری از شقاق پیشنهاد نمی گردد اما به هنگام استحمام به کار بردن از لیف و صابون مسئله ای ندارد.

مهم ترین راه پیشگیری از شقاق نوک پستان و زخم شدن آن، شیوه صحیح شیردادن به کودک است؛ زیرا اگر نوزاد فقط نوک پستان را در دهان بگیرد، این مشکل به وجود خواهد آمد.

مادر باید سعی کند تمام هاله قهوه ای رنگ پستان اش به طور صحیح در دهان نوزاد قرار بگیرد؛ به طوری که لب تحتانی نوزاد موقع شیردهی کاملا به بیرون برگشته باشد. باید توجه داشت که کمی حساسیت و درد در اوایل شیردهی طبیعی است اما در صورتی که شیردهی با شرایط مناسب صورت گیرد، درد و شقاق در نوک پستان ایجاد نخواهد شد.

منبع:www.salamat.com

منبع: راسخون

به "مراقبت های پس از زایمان" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مراقبت های پس از زایمان"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید